Türkiye’nin IPv6 Gerçeği
Yazarın Giriş Notu
Dijital altyapıların sürdürülebilirliği ve ölçeklenebilirliğinin temel unsurlarından biri olan IPv6, küresel internet ekosisteminde artık tartışma konusu olmaktan çıkmış, hayati bir standart haline gelmiştir.
Türkiye’deki IPv6 altyapı dinamiklerini ele alan bu kapsamlı değerlendirme, yalnızca teorik adres kapasitesinden ibaret olmayan, fiilen dağıtılmış ve kullanılabilir IPv6 kaynaklarının durumunu açıklığa kavuşturuyor.
RIPE NCC verilerine göre ülkemizdeki operatörler, veri merkezleri ve kurumsal ağlar ciddi bir IPv6 adres havuzuna sahip; bu da adres kıtlığı sorununu ortadan kaldırmanın ötesinde uçtan uca erişim, yalın yönlendirme ve IoT gibi yeni nesil ağ gereksinimlerini karşılayacak bir internet mimarisine işaret ediyor.
Türkiye’nin IPv6 yolculuğu, sahip olunan adres bloklarının büyüklüğü ve ekosistemdeki etkin oyuncuların rolleri üzerinden somutlaştırılırken; esas kritik soru artık “hazır olmak”tan “yaygın kullanım”a nasıl geçileceğidir. Bu makale, Türkiye’nin IPv6 potansiyelini veri ve sektör aktörleri üzerinden net biçimde ortaya koyarken, internetin geleceğine dönük stratejik adımların önemini de gözler önüne seriyor.
Saygılarımla,
Türk Network Operatörleri Grubu Derneği – TRNOG adına,
Yayına Hazırlayan Alptekin SÜNNETCİ – TRNOG Başkan Yardımcısı
Şimdiden hepinize iyi okumalar dileriz.
İnternetin adres defteri olarak tanımlanan RIPE NCC (Réseaux IP Européens Network Coordination Centre), Avrupa, Orta Doğu ve Orta Asya’daki IP adresleri ile otonom sistem numaralarının (ASN) dağıtımından sorumlu bölgesel internet kayıt kuruluşudur. Türkiye’de faaliyet gösteren internet servis sağlayıcıları, veri merkezleri ve büyük kurumsal yapılar IP kaynaklarını RIPE NCC üzerinden temin eder.
Türkiye’de RIPE Üyeliği ve IPv6 Durumu
Güncel verilere göre Türkiye’de toplam 346 adet RIPE üyesi bulunuyor. Bu üyelerin elinde ise toplam 431 adet IPv6 prefix yer alıyor. Bu sayı, IPv6’nın ülke genelinde sadece teorik bir geçiş olmadığını, fiilen dağıtılmış ve kullanılabilir durumda olduğunu net biçimde ortaya koyuyor.
IPv6 Prefix Dağılımı Nasıl?
Türkiye’deki IPv6 prefixlerinin büyüklüklerine göre dağılımı şu şekilde:
| Prefix Tipi | Adet | Bir Prefixteki Adres Sayısı |
| /29 | 290 | 2⁹⁹ |
| /30 | 3 | 2⁹⁸ |
| /32 | 105 | 2⁹⁶ |
| /47 | 1 | 2⁸¹ |
| /48 | 32 | 2⁸⁰ |
Bu dağılım, özellikle /29 ve /32 gibi büyük blokların yoğunlukta olduğunu gösteriyor. Bu da operatörler ve veri merkezleri için uzun yıllar yetecek adres alanı anlamına geliyor.
Matematiksel Olarak Ne Kadar IPv6 Adresi Var?
Dağıtılan IPv6 adreslerinin matematiksel karşılığı şu formülle hesaplanıyor:
(290×2⁹⁹) + (3×2⁹⁸) + (105×2⁹⁶) + (1×2⁸¹) + (32×2⁸⁰)
Bu hesaplamanın sonucu yaklaşık olarak:
184,591,257,838,642,390,000,000,000,000,000 yani 184 desilyon adet tekil IPv6 adresine karşılık geliyor.
Peki Bu Ne Anlama Geliyor?
Bu rakamlar, Türkiye için şunu net biçimde ifade ediyor:
Ülkemizdeki her bir cihazın – bilgisayardan telefona, IoT sensörlerinden buzdolabına kadar – NAT veya CGNAT’a ihtiyaç duymadan, doğrudan ve gerçek bir IP adresine sahip olması mümkün.
IPv6, sadece adres bolluğu değil; daha sade yönlendirme, uçtan uca erişim ve ölçeklenebilir bir internet mimarisi anlamına geliyor.
Türkiye’nin IPv6 Yolculuğunda Kimler Önde?
IPv6 ekosisteminde öne çıkan oyuncular, yalnızca adres büyüklüğüyle değil; bağlanabilirlik, peering gücü ve ASN müşteri sayısıyla da dikkat çekiyor.
Türk Telekom (AS9121) En fazla ASN müşterisine sahip oyuncu olarak IPv6 ekosisteminin lokomotifi konumunda.
Turkcell Superonline (AS34984) , Vodafone (AS15924) ve TurkNet (AS12735) Büyük operatörler arasındaki rekabet, IPv6’nın sahada yaygınlaşmasını hızlandıran en önemli faktörlerden biri.
Mars Datacenter (AS6205) & PenDC (AS48678) Veri merkezlerinin IPv6 adaptasyonundaki ivmesi, Türkiye’nin barındırma ve bulut altyapısının olgunlaştığını gösteriyor.
GIBIRNet (AS208972) , DGN Teknoloji A.Ş. (AS43260) , Netinternet Bilişim Teknolojileri A.Ş. (AS51559) , Datacasa Veri Merkezi (AS60446) ISS ve veri merkezi çeşitliliğinin artması, Türkiye’nin bölgesel bir internet ve peering merkezi olma potansiyelini güçlendiriyor.
IPv6 Hazır, Sıra Yaygın Kullanımda
Rakamlar açık: Türkiye IPv6 adres alanı açısından fazlasıyla hazır . Asıl kritik nokta; bu potansiyelin uç kullanıcıya, kurumsal altyapılara ve IoT ekosistemine ne ölçüde yansıtılacağı.
IPv6 artık “geleceğin teknolojisi” değil; bugünün altyapı standardı . Türkiye’deki bu güçlü adres havuzu, doğru stratejilerle birleştiğinde daha hızlı, daha güvenli ve daha doğrudan bir internet deneyiminin kapısını aralıyor.
Türkiye’de IPv6 Ekosisteminde En Çok ASN Müşterisine Sahip Oyuncular
Türk Network Operatörleri Grubu Derneği – TRNOG adına,
Yayına Hazırlayan Alptekin SÜNNETCİ – TRNOG Başkan Yardımcısı
TRNOG Hakkında
Türk Network Operatörleri Grubu Derneği – TRNOG, Türkiye’deki network operatörleri için kurulmuş olan bir topluluk ve işbirliği platformudur. Vizyonumuz, Türkiye’deki network operatörleri arasında güçlü bir topluluk ve işbirliği ağı oluşturmaktır. Misyonumuz ise network operatörleri arasında bilgi paylaşımını teşvik etmek ve işbirliğini güçlendirmektir.
2019 yılında kurulan TRNOG, Türkiye’deki network operatörleri için önemli bir boşluğu doldurmak amacıyla hayata geçirildi. İlk yılında, TRNOG’un ilk konferansı düzenlenerek büyük bir ilgi ve katılım sağlandı. 2020 yılında TR-IX hizmetini başlatarak, network operatörleri arasında trafik değişimini kolaylaştırma adına atılımda bulunduk. 2023 yılında ise RTBH ve UTRS gibi yeni hizmetlerimizi devreye alarak, üyelerimize daha kapsamlı destek sağlamaya çalıştık.
TRNOG‘un çalışmalarını desteklemek üzere çeşitli komiteler oluşturulmuştur:
- Eğitim ve Sertifikasyon Komitesi: Network operatörleri için eğitim programları ve sertifikasyon süreçlerini düzenler.
- Etkinlik ve Sosyal Faaliyetler Komitesi: Üyelerimiz için etkinlikler ve sosyal aktiviteler düzenleyerek, sektör içi ilişkilerin güçlenmesini sağlar.
- Mevzuat ve Regülasyon Komitesi: Network operatörleri için mevzuat ve regülasyonları takip eder, sektöre yönelik politika gelişimlerine katkıda bulunur.
- Teknik Araştırma ve Geliştirme Komitesi: Teknolojik gelişmeleri takip ederek, network operatörlerinin altyapılarını güçlendirmek için çalışmalar yapar.
- Topluluk ve Üye İlişkileri: Bilgi paylaşımını teşvik eden bir platform olarak faaliyet gösterir. Üye ihtiyaçlarını karşılamak ve üyelik süreçlerini yönetmek için Üye İlişkileri ekibimiz çalışmaktadır.
TRNOG, işbirliği, bilgi paylaşımı, yenilikçilik ve güvenilirlik gibi değerlere bağlı olarak sektörümüze değer katmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda, network operatörleri için kritik bir rol üstlenerek sektörümüzün geleceğine katkı sağlamaktan gurur duyuyoruz.
TRNOG Hakkında daha fazla bilgi için: https://trnog.net/hakkimizda
